"Herkes, önünden geçen bir ayna gibidir."













24 Mar 2010

YAZAMAMA HÂLLERİM


Düz yazı ile başım dertte. Oldum olası dertte. ”Haydi oturup bi’şeyler yazayım ben şimdi” demekle olmuyor. Olamıyor. Yazdıklarımı okuyanlar beni sevdiklerinden mi bilmiyorum, güzel sözler etseler de ben kendime yetmiyorum, yetemiyorum.
N’olacak bu benim yazamama hâlim?

Şiirle aram daha iyi. Her zaman iyiydi. Düz yazı yazarken de bi’ müddet sonra yazı şiirselleşiyor. Hâlbuki ben böyle olsun istemiyorum ki. Konuşur gibi, dertleşir gibi yazmak istiyorum. Yazarken müziksiz yapamıyorum. Şu an da Schubert’in Serenad’ı çalıyor. Her zaman klasik müzik şart değil. Şimdi denk geldi. Bazen yunanca bi’ laika yoldaş oluyor bana. Sözler ve beste ile oyun oynar gibi oluyoruz. Sözleri yazanın hangi ruh hâliyle onu yazdığını, bestecinin neler “gördüğünü” hayâl etmeye çalışıyorum.
Oysa okurken kendimi bildim bileli müptelâsı olduğum müziği dinleyemiyorum. Okuduğumla aklım,fikrim ve algım arasına tek nota girmesin istiyorum.

Yazı yazanların nasıl yazdıklarına daîr araştırmalar yapıyorum. Kimi kalemden kağıttan vazgeçemiyor. Kimisi de bilgisayardan -mertlik bozuldu mu nedir?- bilmiyorum. Ama benim de aram klavye ile daha iyi. Zira yapılan hatalar ani bi’ müdehâle ile düzeliveriyor.

Aklımda bi’ sürü konu uçuşuyor. Meselâ mübadil aileme daîr türlü hikâyeler yazabilirim, dilim döndüğünce. Annemin babası olan dedem Girit/Resmo’dan geldiğinde 6-7 yaşlarındaymış. Ondan daha yaşlı büyüğüm de olmadığı için, ben aslında pek mübadil hikâyesi bilmem. Yazdıklarımı hayâl gücüme dayanarak yazıyorum, acizâne. Ne hissetmiş olabilirler diye. Aslında bu da bi’ yanılsama. Ne yaşadıklarının hissine daîr benim ve bizlerin en ufak bi’ fikri olamaz. Çünkü onlar içleri “yana yana” yaşadılar o zamanları. Göçmeden önceki dönemin sancıları, sonradan savruldukları, yerleştikleri yerlerde şahit oldukları.
Yolları açık olsun. Ne diyebilirim ki?

Bu arada Schubert nöbeti Vassilis Saleas’ın klarnetine devretti. At The Assembly of E.F.E.E çalıyor kulaklığımda, kulağımda.

Yazı yazma konusunda profesyonel yardım alabilirim. Evet, evet. Okuyup, araştırmakla olmuyor. Uygulamalı ve disiplinli bi’ oluşuma dahil olmak gerekiyor büyük ihtimâl. Bunu da bi’ araştırayım. Çalayım kapılarını “Bana yazmayı öğretir misiniz?” diyeyim.

Sadece yazı yazmasını mı öğrenmek istiyorum?Yok. Öğrenmek istediğim o kadar çok şey var ki. Eskiden bi’ çip icadedilse de, hepsini birden hâlletsem derdim. Bu fikrimden de vazgeçtim. Hazmetmeden olmuyor hiçbir şey.

Yazmak için iyi bi’ okur olmak mı gerekiyor? Ben iyi olmaya çalışan bi’ okur, adabınca ve kurallarınca yazmaya istekli biriyim. Olacak inşaallah.
Oluncaya kadar, n’olacak benim bu yazamama hâllerim?

Kucağımda böyle böyle sorular işte.

10 Mar 2010

SİNEMADA TARİHİMİZİ TARİHE GÖMMEK




Çocukluğum, ailemin seçtiği filmlere giderek geçti benim..O zamanlar her adım başı 5-10 salonlu alışveriş merkezi gibi bir kavram yok iken biz şanslıydık..Doğduğum büyüdüğüm mahallede 2 açık hava, 2 de kapalı sinema salonu vardı..Ve bunlar şimdinin alışveriş merkezlerindeki gibi 40-50 kişilik değildi..200-300 kişi kapasiteliydi..Güzeldi ve enteresandı..Tek film birkaç hafta oynar, sonra da değişirdi.Yüksek tavanlı, kadife sahne perdeli büyük mekanlardı..Kendine has bir kokusu olurdu, nedense…
Şimdi çoğu yıkıldı…
Kendi başıma sinemaya gidebilme yaşım geldiğinde vizyonda olan filmlerin hepsine ayırt etmeden gitmeye başladım…Sonra ki yıllarda her şey değişti, gelişti…
Ben de daha seçisi olmaya başladım..


Sinema salonları, gelişirken film endüstrisi de 20.yüzyılın son çeyreğinde hızlı bir ivme kazandı…Ekonomik ve teknolojik destekli çok adımlar atıldı… DVD girdi hayatımıza.Amerikan Sineması, diğer tüm dünya film endüstrilerini açık ara liderliğini halâ koruyor.Ekonomik, teknolojik ve bir çok faktör ilerlemenin göstergelerinden elbette.

Bizde sanat, maalesef halâ yabanıl bir üvey evlat muamelesi içinde devam etme gayretinde.Konumuz sinema olduğuna göre sanatın bu dalına ufak çaplı bir göz atalım..

Geçmiş dönemlerde olduğu gibi film çekmek herkesin harcı değildir.Sinemaya gönül vermiş bir grup, günümüzde kendi yağıyla bile kavrulamadığı için devlet desteğinden zaten ümidini keserek bir sürü hayâlini de film haline dönüştüremeden göçüp gitmektedir.

Dönem ve tarihsel filmlerin, dünya sinemasının genelinde belli bir yeri her zaman olmuştur..

Rüzgar Gibi Geçti : Pulitzer ödüllü Margeret Mitchell’in aynı adlı romanından uyarlama,1939 Amerikan yapımıdır…$ 400.000.000 ile tüm zamanların en yüksek gişe hasılatı rekoruna sahiptir.Amerika Kuzey-Güney Savaşı sırasında yaşanan sancılı bir aşkı konu eder.

Gazap Üzümleri; John Steinbeck’in aynı adlı romanından sinemaya uyarlanan 1940 A.B.D yapımı bir filmdir.Başrol oyuncusu Henry Ford’dur.1930’lu yıllardaki ekonomik krizin ortasında bir ailenin yaşadığı zorlukları çarpıcı bir şekilde anlatır.

Spartacus : 1960 Stanley Kubrick’in unutulmaz filmi.Roma dönemine ait sayısız filmlerden biri.Kirk Douglas’ın başrolünü oynadığı filmde bağımsızlığı için savaşan bir gladyatör’ün hikayesi.


Sophie’nin Seçimi : Alan j.Pakula’nın yönettiği 1982 yapımı film.Çek bir kadının Nazi Almanya’sında yapması gereken hayati bir seçimi vurguluyor film..Merly Streep’in unutulmaz performansıyla..


Schindler'in Listesi : Kendisi de bir Yahudi olan Steven Spielberg’in yönettiği 1993 yapımı filmi.2.Dünya Savaşı sırasındaki soykırım döneminde geçen sayısız filmlerden biri.Ve bir grup yahudiyi kurtarmaya çalışan Alman Oscar Schindler’in gerçek yaşam öyküsünden sinemaya uyarlanmış bir hikaye.

Piyanist :Roman Polanski’nin 2003 yapımı yine 2.Dünya Savaşı ve yine soykırım.
Filmde Polonya’lı Yahudi bir piyanistin hayatta kalma mücadelesi anlatılıyor.

Bunlar,herkesin çok aşina olduğu birkaç örnek.Sadece olayı bir noktaya çekmek istiyorum..Yoksa burada dönemsel ve tarihi filmleri sıralamaya sayfalar yetmez…Bizim Türk sinemasında da tarihi bir takım filmler çekilmeye çalışılmıştır.Dönemin şartlarına göre tabii.Kara Murat,Tarkan,Battal Gazi vb.
Son 15-20 yıl içerisinde baktığımızda Çanakkale,Cumhuriyet gibi konularda da çeşitli çalışmalar yapıldı.Bazı biyografik çalışmalarda..Mavi Gözlü Dev gibi…

Yüzyıllar boyu çok değişik bir medeniyetin içinde yaşadığımız ve onca malzemeye sahip olduğumuz halde kayda değer bir tarihi filmimizin olmaması çok ilginç gerçekten.Bunun en büyük sebebi olayları bir bütün olarak yansıtmaya çalışmak istememiz.Onca malzemeyi 2 saatlik bir filmin için sığdırmaya çalışmamız…Dünya Sineması’nda dikkat edeceğiniz gibi ortada bir tarih, bir dönem var.Fakat dönemi bir bütün olarak değil, dönem içindeki bir olayı anlatırken çarpıcı ipuçlarını görsel bir şekilde ortaya koyuyor olmaları asıl başarıyı getiriyor.

Cumhuriyet’in kuruluşu ile ilgili belgesel çekmek bile bir meseleyken, bir sinema filmine cumhuriyeti bir bütün olarak konu etmek çok gereksiz bir çaba bence…O filmin % 100 başarılı olması da mümkün değil.Cumhuriyet dönemi içinde herhangi bir konuyu işlemek aslında olayın can alıcı noktası…Nazım Hikmet Ran’ı anlatmaya çalıştılar Mavi Gözlü Dev’de…Tarihe geçmiş bir kişinin hayatı bir bütün olarak bir sinema filmi olamaz zaten…Belgesel belki.Ama Nazım’ın yaşadığı onca olayı 2 saate sığdırmaya kalkarsanız konu dağılır, toparlanamaz…Bölük pörçük bir şey çıkar ortaya…Oysa herhangi bir alanda tarihi önem taşıyan yaşamış yada yaşayan bir kişiyle ilgili film yaparken, o kişinin hayatındaki bir olaya odaklı hareket etmekte fayda var diye düşünüyorum…

Ve bir an önce…Koskoca Türk Medeniyeti,Türk Tarihi,tarihi kişiler ile ilgili bir dolu malzeme de tarihe gömülmeden…

24 Şub 2010

NEY


Ve onun sesiyle başladı herşey
Ses
Ney'in miydi
Sır'ının sesi miydi
Uzun ince bi yol gibi
Üzerinde sırat gibi yürüyorum gövdesinin
Bi hummalı ateş gibi adımlar
Yokuşlar ve merdivenler
Başpâre nefes nefes olmuş
Feryâd figân olmuş
Har olmuş
Ab-ı hayat olmuş

Gün be gün
Binbir kuş kanadında
Ey mükemmel yolculuğum
Kısmet olur inşaallah
Vuslat ve sırat
En ışıklı hâliyle
Beni ve bizleri karşılar

23 Şub 2010

ÂLEM..ÂLEM DIŞARISI..


Elimde bi’ bardak tazecik çay
Pencereden bakıyorum / karanlık dışarısı
Aydınlıklar kadar karanlığı da sevdim ben
İnsanız ya / ömrü her şeyiyle sırtladık nasılsa
Hepsi bizim için değil mi

Yamalı hayatlar içinde
Başka başka pencereler var karşımda
Onların ki bana / benim ki onlara denk düşmez
Her biri kendi içinde birer kara kutu hesabı
Teraziye koysak darası yükü çözemez

Çok bilinmezli günlerimize
Ne bi’ akıl, ne bi’ kelâm erer
Her şey işte bu yüzden
Sarpasarar kimi zaman
Önümüze / bize sorulmadan serilir

Elimde bi’ bardak tazecik çay
Pencereden bakıyorum / âlem
Âlem dışarısı

13 Şub 2010

Bİ' TAŞIN EN SAKİN YERİ


Uzaktan resmi görünce
Bi’ taşın en sakin yerine oturdum / gözüm dalmıştı
Denizin yankısı mı bilmiyorum / derindi
Renklerle kolkolaydı /bi’ sahilin en uç noktasındaydı
Buğulandı semâ, toz dumana karıştı
En olmadık hâliyle kanım damardan ter yüz oldu
Kendi kendine şaştı



Kıyıları saymadım / kıvrımlıydı
Köşeden güneşe uzanan bi’ veranda gibi yakınımda
Kapıda üstüne köpek almış gönüllü bi’ paspas
Manzaraya doğru sarmaş dolaştı
Hayat bilmediğim yerlerden soruyordu


Gelincik miydi yürek tel tel / dal dal
Taşların arasından / duvar diplerinden sesi geliyordu
Hapsolmayan ruhun isyânına denk geldim diyordu
Bi’ taşın en sakin yerine oturdum / gözüm dalmıştı

11 Şub 2010

KISA KISA / MUHTELİF

Aşk sarmaşıktan, sarılıp sarmalamaktan gelir
Erguvanın hüznü ruha dar gelir
Olsun
Ha mavi, ha yeşil farketmez
Gönül gözle sarınca
Aşk'ın ömrü / ölümden öte olur / cân'a nefes gelir

**


Gölgeye değen nazarı
Hangimiz hayr'a yorarız
Bin düşü
Bir fırtına, bir serzeniş, bir akıl içinde

**


Şiltesi yamacında durmalı
Her daîm, eli üstünde
Yağmur yağarken
Güneş açar da/ boyanırsak 7 renge
Tüm dilekleri "oldu" bilmeli
Sevgiyle, sevgiyle, sevgiyle


**


Bi' ipin ucunda su da olabilirmiş insan
Suyun rengine aldırmadan


*
Sen ki bi' sokak çocuğundan farksız
Avareliğin en hasını yaşıyorsun her gün
Bi' çarşaf gibi önünde / ha gökyüzü, ha deniz
Sen "özgürüm" diyenlere inat
Ruhu alıp eline
Alemlerden alemlere süzülüyosun
İyi ki varsın hayatımızda
Güzel martı, sevgili martı, başına buyruk martı

**


O kadar güzeldir ki, kimi zaman
Gitmesin istersin
Güneşe varacağını
Herşeyin onda çözüleceğini
Bilmene rağmen
Daîmi mahsunluk sönmesin
Hüznün o güzel yüzü batmasın istersin


**

Hangi basamakta hangi göz açılır
Bil'miyoruz demekle işimiz kolaylaşır
Bi' yokluk tufanında varolan koca âlemi
Her adımda âşk ile ancak
Yüklenir yürek
İçinde volkanları taşırır da taşırır


**


Şu daldan incedir ruhum, bilinmez
İyiliktedir, güzelliktedir aklım fikrim
Dertlilere derman da elbet bulunur
Lâkin
Benimle ayrı ahenklidir
Adaçayı, ıhlamur




*

Hayatı 2 satırda
Ezberden kayda alıyorum
Bi' senle, bi' sensiz

Sensizliğin içinde bile senle

Kolum kanat
Elim göz göz yürek çarpıntısı hep
Bi' uçtan bi' uca geçiyorum
Tüm kâinat emre amâde
Ve ben bi' âlem'in en muhteşem ahengiyle
Savruluyorum


**

Bilmem ki şimdiden
Nasıl olur seninle
Yola çıkmak, yol almak

Sardunyası eksik olmayan hayatımın
Gel hayâl ol
Masal ol, rüyâ ol
Yine de ol
Hep ol


**


Seninle
Yeni bi' gün doğurduğumuz an
Zamansız ve mekansız
Ve hatta mevsimsiz
Uçsuz bucaksız, elbette ufuksuz
Gör'meden, bil'meden daha, yekpâre

Alnımıza kazınmış
Tek bi' kelime varsa şayet peşimizde


Adımlarımızı şu kuşlar gibi sıralayalım
Güneşte çözülmeyen saf bi' aşk ile

GÖR'MEM LÂZIM

Bazen günden kısa, geceden uzun gelir nefesler
Ne zaman tam manâsındadır / ne de an içte kıvranır
Zaten aşikârdır

Gözümüzü bu hayata attığımız ilk günün sabahı kadar ilk
Olur tüm sayfalar
Üstüne yıllarca yazsak ve dahî çizsek bile
Bi' an gelir tenhalaşır/tenhalaştırır ruh

Sonra
Sîne de katlanır / katmerlenir kelimeler / dolar
Hem ne dolmak / ağız dolusu
Herşeyin başı bi' hayr' ise
Ne bilgelik söker artık/ne bilgece sözler
Fermanı yazmıştır yürekler, eller ve gönül
Bi' yanım deryâ, bir yanım su
Mübârek ve huzurlu